Kırsal yerleşimler insanın yerleşik hayata geçişinin ilk biçimidir. Bu biçim izleyen yıllarda köylere, kasabalara ve kentlere evrilsede yer seçim ve yer yapma motivasyonunun ardındaki etmenler günümüze kadar ulaşabilmiştir. Basit bir yerleşim biçiminin zamanla karmaşık biçimlere dönüşmesi, insanın yer yapma pratiklerinin temelini besleyen bileşenlerin ve faktörlerin neler olduğu konusunda ciddi bir merak oluşturmuştur. Bu merak bir nevi geçmişin peyzajını anlama çabasını içermektedir. Geçmişin peyzajının ipuçlarını (geçmişte insanın yaşam ve yer yapma biçimlerine yönelik ipuçları) barındıran kırsal yerleşimler yerel peyzajlardır. Yerel peyzajları yalnızca görünür ve sabit olan üzerinden tanımaya çalışmak peyzaj kavramının temsil alanı ve kapsamı ile uyuşmadığı için Avrupa Peyzaj Sözleşmesi'nde (2000) peyzaj kavramının içeriği genişletilmiştir. Bu Sözleşme’de peyzaj doğal faktörlerin ve kültürel eylemlerin bileşimiyle oluşan, insanın algısı ile beslenen ve düşünsel niteliği olan alan olarak tanımlanmıştır. Bu tanımla birlikte gelişen peyzaj karakteri kavramı da doğal ve kültürel etkileşimle oluşan peyzajın, insanın algısında edindiği biriciklik ya da özgünlüktür. Başka bir ifadeyle, insan tarafından peyzaja yüklenen anlamlar peyzajın karakterini oluşturmaktadır ve peyzaj, karakterinin bileşenleri üzerinden tanınabilir ve bilinebilir duruma ulaşabilmektedir. Sözü edilen bileşenlerin sınırları belirsiz olabilir. Ancak, peyzaj planlama ve peyzaj tasarımına yoğunlaşmış uzmanlardan beklenen şey, yerel peyzajda peyzaj karakteri bileşenlerini belirleyebilme olanaklarını geliştirmeleridir. Bu beklentiye yanıt verebilme çabası ile hazırlanan bu kitapta peyzaj karakterinin bileşenleri “kod” olarak tanımlanmıştır. Burada ifade edilen kod göstergebilimdeki işaretlere yakındır. Peyzaj karakteri doğa ve kültürün arabulucuğunun insanın pragmatizmi etkisinde oluştuğu bir biçim olarak, doğa ve kültürün arasında olduğu kadar geçmiş, bugün ve gelecek arasında da köprü kurma olanağı tanımaktadır. Yerel peyzajların çok çeşitli örneklerini içeren ülkemizde insanın doğa ve kültürün bileşkesinden peyzaj üretme olanaklarını anlamak, köprülerin kurulması için önemlidir. Geleceği daha iyi planlamak için geçmişi anlamanın gerekli olduğundan hareketle, yerel peyzajın karakteristik kodlarının ülkemiz planlama ve koruma mevzuatına uyarlanması ve uygulamaya aktarılması önemli bir gerekliliktir. Özellikle, idari olarak köy statüsünden mahalle statüsüne geçen ve kentlerle bütünleşen yerel peyzajların karakterinin bileşenlerinin bilgisi, bu değişimi yönetmek için önemli bir planlama ve tasarım aracıdır. Ayrıca, yerel peyzaj planlama ve tasarım araçlarını geliştirmek için farklı yaklaşımların bir arada değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu kitapta peyzaj karakteri ve yer yapım yaklaşımları hibritlenerek, görünmeyenin nasıl görünür olabileceği, Malatya yerel peyzajı üzerinden sorgulanmaktadır. Yaşam pratiklerini ve yer meselelerini paylaşan Onar ve Ormansırtı sakinlerine, saha çalışmalarına katılan yüksek lisans ve lisans öğrencilerine, destekleri için Arapgir Belediyesi’ne çok teşekkür ederim.